introductie

Op deze website staat de officiële Lijst van Gelderse vogels. Een nauwkeurig overzicht met soorten welke met zekerheid in de provincie Gelderland zijn waargenomen is niet eerder opgesteld. Er wordt dan ook intensief onderzoek verricht, waarbij sterk rekening moet worden gehouden met een aantal factoren:

  • provinciegrens
  • niet/onvoldoende gepubliceerde gevallen
  1. Provinciegrens
    Bij het samenstellen van de lijst worden de strikte (huidige) grenzen van de provincie Gelderland aangehouden. Als gevolg van het hanteren van deze grenzen is het beoordelen van een locatie soms lastig: de provinciegrens is vooral daar waar deze in water is gelegen, in een tweetal gevallen soms lastig te bepalen: historisch en bij waterwegen.

-historisch
In historische literatuur worden een aantal soorten vermeld, welke werden vastgesteld op de voormalige Zuiderzee. Zij werden destijds tot de provincie Gelderland gerekend, vaak met de toevoeging ‘op de Zuiderzee voor de kust van…’. Na drooglegging van Oostelijk Flevoland (1957) is de provinciegrens vaak aan de oostkant van de randmeren komen te liggen. Er is voor gekozen om deze historische gevallen alsnog tot de provincie te rekenen. Enerzijds omdat ze als Gelderse gevallen in de literatuur zijn opgenomen, anderzijds is het vrijwel onmogelijk om te bepalen of een waarneming nu ver of dicht langs de kust is verricht, en dus tot Flevoland of Gelderland moet worden gerekend..

-waterwegen
Bij een aantal locaties loopt de provinciegrens soms erg ongelukkig over of langs de randen van waterwegen. Een bekend voorbeeld is de Yperenplas bij Wilp. De grens loopt hier in een rare hoek door de plas, waardoor deze voor ongeveer 1/5 tot de provincie Overijssel en voor ongeveer 4/5 tot Gelderland wordt gerekend. Zeker in gevallen waar het om het enige geval voor Gelderland zou gaan wordt nader onderzoek verricht naar waar een soort precies is waargenomen.

  1. Niet/onvoldoende gepubliceerde gevallen
    Ondanks het verschijnen van vele regionale avifauna’s zijn veel gevallen nog niet bekend, of is er slechts zeer summiere informatie over gepubliceerd. Veelal gaat het hier om waarnemingen welke in een archief van bijvoorbeeld een vogelwerkgroep zijn opgeslagen. Het ontbreken van gedetailleerde informatie over – de waargenomen kenmerken van- een soort zelf, de datum of een locatie staat een plaats op de lijst vaak nog in de weg. Deze soorten zijn dan ook niet opgenomen in de officïele lijst van de provincie Gelderland.

Taxonomie en wetenschappelijke namen volgens Gill en Donsker (2014). Nederlandse namen volgens Vercruijsse (2013). De kwikstaarten volgens van den Berg (2014).

Lijst A
soorten en ondersoorten. In principe worden alleen ondersoorten genoemd die (door bepaalde instanties) ooit als soort zijn beschouwd, of waaraan misschien ooit soortstatus kan worden verleend. Op Kortsnavelboomkruiper en Siberische Braamsluiper na worden ondersoorten niet meegeteld.

Lijst B
soorten welke in staat worden geacht hier op eigen kracht te kunnen verschijnen, maar waarbij er indicaties zijn dat de vogel uit gevangenschap afkomstig is, of (met *) soorten waarvoor omgekeerde bewijslast’ geldt: er moet bewezen vastgesteld zijn dat de vogel geen ring of andere tekenen van niet-wilde herkomst draagt. Dit is bij deze gevallen niet gebeurd.

Lijst C
wijd verbreide en gevestigde geïntroduceerde soorten, die in Gelderland regelmatig tot broeden komen, maar waarvan alle voorouders met zekerheid afkomstig zijn uit gevangenschap (exoten).

Referenties
van den Berg, A B. 2014. Lijst van Nederlandse vogelsoorten. versie 1 december 2014
van den Berg, A B. 2015 Dutch Birding-vogelnamen. laatste versie: 30 maart 2015
van den Berg, A B & Bosman, C A W. 2001. Zeldzame vogels van Nederland – Rare birds of the Netherlands. Avifauna van Nederland 1. Second edition. Haarlem.
van den Bergh L M J, Gerritse W G, Hekking W H A, Keij P G M J & Kuyk F. 1979. Vogels van de Grote Rivieren. Het Spectrum, Utrecht/Antwerpen
Bijlsma R G, Hustings F. & Camphuysen C J. 2001. Algemene en schaarse vogels van Nederland (Avifauna van Nederland 2) GMB Uitgeverij/KNNV Uitgeverij, Haarlem/Utrecht
Brouwer P, Gorissen R, Hagemeijer W & Helmer W. 1985. Vogels van de Ooypolder. Van Hoorn Nijmegen
Commissie Dwaalgasten Nederlandse Avifauna. 2013. Handboek CDNA [link]
Ebels, E B 1996. Records of probable escapes in the Netherlands. Dutch Birding 18: 75-78
Ebels, E B 2004. Probable escapes in the Netherlands: part 2. Dutch Birding 26: 305-314
Gill, F & Donsker, D (Eds). 2014. IOC World Bird List (version 4.2).[Download 24 April 2014].
Waarneming.nl. 2015. Lijst van in Gelderland waargenomen soorten.
Vercruijsse, P., 2014: Vogelnamenlijst IOC V9